21. Ολοκληρωμένη Διαχείριση Φυτοπαρασίτων: ΟΔΦ

Η Ολοκληρωμένη Διαχείριση Φυτοπαρασίτων (ΟΔΦ), γνωστή και ως Ορθολογική Διαχείριση Φυτοπαρασίτων χρησιμοποιεί δύο ή περισσότερες στρατηγικές και πολλές τεχνικές ώστε να κρατήσει σε αποδεκτά επίπεδα τα προβλήματα που προκαλούν τα φυτοπαράσιτα και οι ασθένειες. Οι καλοί κηπουροί είναι γιατροί του κήπου οι οποίοι κοιτάζουν το φυτό, το έδαφος και την έκταση της ζημιάς πριν κατηγορήσουν το φυτοπαράσιτο. Αυτό το κεφάλαιο πραγματεύεται το πώς να είμαστε καλοί κηπουροί και γεωργοί χωρίς να καταστρέφουμε το περιβάλλον μας.

Η ΟΔΦ βασίζεται στην προσεκτική δεξιοτεχνική παρατήρηση και στην ανάλογη εξαγωγή συμπερασμάτων. Γενικά, παίρνει περίπου τρία χρόνια από την εδραίωση ενός κήπου ή από τη μετάβαση σε τεχνικές χωρίς χημικά, για να έχουμε έναν κήπο χωρίς σοβαρά προβλήματα από φυτοπαράσιτα και ασθένειες. Πρέπει να εξασκηθούμε στο να καθόμαστε στον κήπο μας, να κοιτάζουμε και να καταλαβαίνουμε τι συμβαίνει. Ο κήπος μας είναι ένα δυναμικό καταφύγιο εντόμων και συγχρόνως ένας ζωολογικός κήπος. Τα περισσότερα έντομα δεν είναι βλαβερά. Είναι σημαντικό κομμάτι της τροφικής αλυσίδας και εκτελούν πολύτιμη εργασία – είναι επικονιαστές, φυτοφάγα, σαρκοβόρα και αποικοδομητές. Λιγότερο από 0.1 τοις εκατό των εγκατεστημένων εντόμων μπορούν να θεωρηθούν ουσιαστικά εχθροί ή παράσιτα, ενώ όλα τα υπόλοιπα επιτελούν έργο. Όταν το έδαφος, το νερό και τα φυτά είναι ισορροπημένα τα προβλήματα τείνουν να διορθώνονται από μόνα τους και οι θηρευτές και τα παράσιτα διαχειρίζονται τα φυτοπαράσιτα μέσα στο φυσιολογικό κύκλο της ζωής τους.

Αιτίες φυτοπαρασίτων

• Οι μονοκαλλιέργειες. Σε καλλιέργειες ενός είδους φυτού, τα φυτοπαράσιτα και οι ασθένειες αυξάνονται και εξαπλώνονται με ταχύτητα γιατί όλη η τροφή τους είναι αδιάκοπη.
• Τα ανεπαρκή θρεπτικά στοιχεία και το πότισμα δημιουργούν ασθενικά φυτά που είναι ευάλωτα στα φυτοπαράσιτα.
• Το υπερβολικό τάϊσμα και πότισμα μπορεί να κάνει τα φυτά ζουμερά και γευστικά για τα φυτοπαράσιτα.
• Τα φυτά τα οποία στερούνται προστασίας από ζεστούς ή κρύους ανέμους (οι οποίοι επίσης μπορούν να φέρουν φυτοπαράσιτα) είναι ιδιαίτερα ευάλωτα.
• Τα φυτά που αναπτύσσονται στο λάθος σημείο ή στη λάθος εποχή μπορεί να είναι πιο αδύναμα και ευάλωτα στα φυτοπαράσιτα και στις ασθένειες.
• Τα εισαχθέντα είδη εντόμων.
• Ο αφανισμός των θηρευτών, όπως όταν χρησιμοποιούνται μη-στοχευμένα παρασιτοκτόνα.
• Καταστροφή: φωτιά, καταστρεπτική αποψίλωση, πλημμύρα.

Τα προβλήματα με τα χημικά παρασιτοκτόνα

Η συμβατική διαχείριση φυτοπαρασίτων βασίζεται συνήθως στη συνταγογράφηση χημικών. Όλα τα εμπορικά χημικά σκευάσματα είναι μη-επιλεκτικά, το οποίο σημαίνει πως μπορούν να δράσουν και στα ωφέλιμα είδη και στα φυτοπαράσιτα. Έχουν αρκετά μειονεκτήματα:

• Δεν υπάρχει παρασιτοκτόνο το οποίο θα σκοτώσει ένα μόνο φυτοπαράσιτο. Όλα τα παρασιτοκτόνα σκοτώνουν περισσότερα από ένα είδος ζώου – συχνά και τα ωφέλιμα επίσης.
• Τα παρασιτοκτόνα μπορούν να δηλητηριάσουν κότες, παιδιά, αυγά, ψάρια, γάτες, σκύλους και τα φυτά που τρώμε ή/και να προκαλέσουν καρκίνο.
• Μπορεί να είναι δύσκολο να ξέρουμε ποιο είναι το σωστό παρασιτοκτόνο και πόσο να χρησιμοποιήσουμε.
• Τα παρασιτοκτόνα δεν δημιουργούν υγιή φυτά.
• Είναι ακριβά.

Ολοκληρωμένη διαχείριση των φυτοπαρασίτων/ ασθενειών

Η διαχείριση των φυτοπαρασίτων και ασθενειών μεθοδεύεται στην περμακουλτούρα μέσω της ενσωμάτωσης τεσσάρων κυρίων στρατηγικών οι οποίες εστιάζουν στη συνεργασία με τη φύση (βλ. Εικόνα 21.1).

Οι τέσσερις στρατηγικές είναι:
• πρακτικές που μιμούνται τη φύση
• βιολογική ποικιλότητα για τη μίμηση της φύσης
• μηχανικές μέθοδοι
• φυσικά παρασιτοκτόνα.

Εικόνα 21.1 Οι τέσσερις στρατηγικές της ολοκληρωμένης διαχείρισης φυτοπαρασίτων (ΟΔΦ).

Το κεφάλαιο αυτό καλύπτει με λεπτομέρεια τις πρακτικές που μιμούνται τη φύση (πχ προστατευτικές καλλιέργειες), πώς μπορούμε να αυξήσουμε τη βιοποικιλότητα, μηχανικές μέθοδοι (πχ εμπόδια, παγίδες, δολώματα), φυσικά παρασιτοκτόνα και την αντιμετώπιση ασθενειών.

Απόσπασμα και εικόνες από το 21ο κεφάλαιο:
«Οδηγός περμακουλτούρας (permaculture) – σχεδιασμός για την αυτάρκεια και την αυτονομία μας»
(συγγραφέας: Rosemary Morrow, μετάφραση: Τίνα Λυμπέρη, επιμέλεια: Έλενα Γκώγκου, εκδόσεις: iwrite, 2015)

Προμηθευτείτε το βιβλίο εδώ
Τι είναι ο Οδηγός περμακουλτούρας;
Επόμενα σεμινάρια περμακουλτούρας


Σχετικά άρθρα και πληροφορίες:
Όλα τα αποσπάσματα μαζεμένα: Οδηγός περμακουλτούρας
Τι είναι η περμακουλτούρα;  Περισσότερα άρθρα περμακουλτούρας.

Leave a Comment